Po ośmiu latach przyjęłam męża pod swój dach. Gdy zajrzałam do koperty z oszczędnościami córki, zrozumiałam, że muszę go wyrzucić
Wytrząsnęłam z koperty dwa dwudziestozłotowe banknoty i paragon z piekarni. Jeszcze w niedzielę było tam tysiąc osiemset złotych, które moja córka odkładała przez pół roku na używany laptop. Stałam przy jej biurku, słysząc, jak w kuchni mój mąż spokojnie miesza herbatę.
Od jego powrotu minęło dziewiętnaście dni.
Osiem lat wcześniej zostawił nas we wtorek. Pamiętam, bo Ola miała przynieść do przedszkola kasztany, a ja wracałam z nocnej zmiany w zakładzie pakującym kosmetyki. W szafie brakowało jego kurtki. Na stole leżała kartka: „Muszę sobie wszystko poukładać”.
Potem wyłączył telefon.
Zostałam z pięcioletnią córką, zaległym czynszem i ratami za pralkę. Mieszkanie odziedziczyłam po babci, więc przynajmniej nie bałam się wypowiedzenia najmu. Reszta była ciągłym liczeniem. Ile po wypłacie, ile przed dziesiątym, czy buty Oli wytrzymają do wiosny.
Złożyłam pozew o alimenty, później o rozwód. Rozprawę przekładano, bo nie odbierał korespondencji. W końcu byliśmy już po wszystkim, choć jeszcze długo mówiłam o nim „mąż”. Chyba z przyzwyczajenia.
Kiedy zapukał pod koniec listopada, miał reklamówkę z ubraniami i twarz tak wychudzoną, że przez chwilę poczułam wyłącznie strach.
— Nie mam gdzie spać, Anka. Tylko kilka nocy.
Nie wpuściłam go od razu. Stałam w drzwiach, trzymając klamkę.
— A przez osiem lat gdzie spałeś?
Opuścił głowę. Mówił o utraconej pracy, długach, kobiecie, z którą mu nie wyszło. Nie zapytałam, kiedy dokładnie z nią był. Nie chciałam kolejnej daty do zapamiętania.
Ola wyszła ze swojego pokoju.
— To tata?
Miała trzynaście lat, a powiedziała to takim głosem, jak wtedy, gdy pytała, czy wróci na jej urodziny.
Pozwoliłam mu zostać do końca miesiąca. Potem miał wynająć pokój, znaleźć pracę i zacząć spłacać zaległe alimenty. Powiedziałam to przy córce, wyraźnie. Kiwał głową, jakby każde moje słowo było sprawiedliwe.
Przez pierwsze dni zmywał naczynia. Odbierał Olę ze szkoły. Kupił jej drożdżówkę i słuchał, gdy opowiadała o koleżankach. Patrzyłam na nich i czułam coś wstydliwego: ulgę, że choć raz nie muszę być wszystkim.
Potem zaczął pożyczać.
Dwadzieścia złotych na autobus. Pięćdziesiąt na zdjęcie do dokumentów. Sto na badania do pracy, o której nie umiał powiedzieć nic konkretnego.
Kiedy odmówiłam kolejnej kwoty, wieczorem usłyszałam z pokoju Oli:
— Mama zawsze musi człowieka poniżyć. Ty chociaż rozumiesz, że próbuję.
Weszłam bez pukania.
— Nie rozmawiaj z nią o naszych pieniądzach.
Uśmiechnął się krzywo.
— Przecież nic takiego nie powiedziałem.
Następnego dnia z portfela zniknęło mi dwieście złotych. Przeliczyłam zakupy, rachunki, wszystko. Nawet sprawdziłam kieszenie płaszcza, bo przecież człowiek najpierw woli uznać, że sam zgłupiał.
A potem Ola poprosiła mnie, żebym wyjęła jej kopertę z szuflady. Była na treningu, a sprzedający laptop chciał potwierdzenia, czy jutro przyjedziemy.
Stałam z tymi czterdziestoma złotymi, kiedy wszedł do pokoju.
— Oddam — powiedział od razu.
Nawet nie musiałam pytać.
— Wziąłeś pieniądze dziecka?
— Miałem sprawę do załatwienia. Jakbym ci powiedział, zrobiłabyś awanturę.
Usiadłam na brzegu łóżka, bo nogi zrobiły mi się miękkie. Na parapecie leżały zeszyty Oli, obłożone papierem jeszcze we wrześniu. Wszystko tutaj miało swoje miejsce. Tylko ja znowu nie wiedziałam, co zrobić.
— Spakuj się — powiedziałam.
Najpierw się roześmiał. Potem podniósł głos.
— W listopadzie wyrzucisz mnie na ulicę? Przy własnej córce?
Ola wróciła wcześniej. Zatrzymała się w przedpokoju z workiem na buty w ręce. Widziałam, że słyszała końcówkę.
— Tata zabrał twoje oszczędności — powiedziałam. — Ja mu pozwoliłam tu zamieszkać. To był mój błąd, nie twój.
Próbował ją objąć. Cofnęła się o krok.
— Mówiłeś, że teraz będzie normalnie.
Nie odpowiedział jej. Zwrócił się do mnie:
— Zadowolona? Nastawiłaś ją przeciwko mnie.
Zadzwoniłam po brata, Piotra. Przyjechał i siedział z nami, kiedy Marek się pakował. Nie krzyczał, tylko raz poprosił go, żeby odłożył klucze na szafkę.
Przed wyjściem Marek powiedział jeszcze:
— Zawsze byłaś bez serca.
Nie odpowiedziałam. Zamknęłam drzwi i dopiero wtedy zaczęły mi drżeć ręce.
Wieczorem Ola usiadła obok mnie na kanapie.
— Nie musisz mi od razu oddawać za laptop — szepnęła.
Wtedy się rozpłakałam. Bo to nie ona powinna była martwić się, czy starczy nam pieniędzy. Przytuliłam ją i powiedziałam, że jakoś to rozłożymy, ale już bez żadnych tajemnic w szufladach.
Nadal boli mnie, że sama otworzyłam mu drzwi. Ale czy danie komuś szansy oznacza, że trzeba pozwolić mu krzywdzić nas po raz drugi?